Aşkın beni elden ele gezdirdi
Çok dolandım bulamadım eşini
Beni candan usandırdı bezdirdi
Tuzlu imiş yiyemedim aşını
Benim ile gezdin beni arattın
Beraber oturup beraber yattın
Türlü türlü güllerinden koklattın
Âşık ettin güle bülbül kuşunu(1)
Altmış iki yıldır seni ararım
Tükendi sabrım yoktur kararım
Daǧa taşa kurda kuşa sorarım
Kimse bilmez hikmetini işini
Her millete birer yüzden göründün
Kendini sakladın sardın sarındın
Bu dünyayı sen yarattın girindin
Her nesnede gösterirsin nakşını(2)
Görenlere açık körlere gizli
Kimine göründün oruç namazlı(3)
Veysel’e göründün cilveli nazlı(4)
Tutan bırakır mı senin peşini
1: Bütün canlılar Allah’ın kendilerine öǧrettiǧi bilgilerle, onun kendilerinden beklediǧi işi yapıyorlar. Nahl sûresinin 68-69. âyetlerinde şöyle deniyor: Rabbin bal arısına “Daǧlarda, aǧaçlarda ve insanların senin için yapacakları kovanlarda yuva edin; sonra meyve ve çiçeklerin her birinden ye de Rabbinin bal imalinde öǧrettiǧi ve kolaylıklar gösterdiǧi yola süluk et”, diye ilham etti. Doǧadaki bütün varlıklar, bir taraftan Allah’ın kendilerine öǧrettiǧi bilgilerle kendilerine verilen görevleri yaparlar, bir taraftan da durmadan Allah’ı anar, tesbih ederler.
2: Tasavvufa göre, dünyadaki aşklar ilahi aşkın bir parçası küçük bir kısmıdır.
3: Asıl olan bakar kör olmak yerine gönül gözü ile görebilmektir. Âşık Veysel’e göre, en korkunç körlük görmek istemeyenin körlüǧüdür. Âşıkâr olanı görmek için insan olmaya gerek yok. Görüleni tasdik etmek iman deǧildir. Gönül gözüyle gaybı tasdik etmek gerekir. İçeride kaybedileni dışarıda aramak ahmaklıktır. Mevlana’nın dediǧi gibi; başı dönmüş olarak ne diye cihanın etrafında koşup duruyorsun, aradıǧın senden dışarıda deǧildir. Sevgili eve gelmiş ev sahibi aptal aptal dışarıda dolaşıyor.
4: Şathiye: Şathiyelerde Allah’ın celâl sıfatının deǧil, cemâl sıfatının ön plana çıkarıldıǧı görülür. Bu tür şiirlere genellikle Bektaşi-Alevi şairlerinde rastlanır. Şathiyeler asla küfür deǧildir. Şathiyeler biçimce senli benli olabilir ama, Âşık Veysel’in şiirin arkasındaki düşüncesi önemlidir. Yorumladıǧınızda çok derin anlamlara ulaşabilirsiniz. Zaten şathiye çok derin tasavvufi konular işleyen felsefi şiirlerdir.
